Supporters van alle achttien eredivisieclubs roepen zaterdag vanuit het uitvak bij Feyenoord-Vitesse gezamenlijk op tot een eerlijke Johan Cruijff Schaal. De aanhang van Vitesse boycot het duel omdat de bekerwinnaar slechts 1200 kaarten kreeg en ook nog eens met een buscombi moest afreizen naar de wedstrijd tegen de landskampioen. Op initiatief van de Supportersvereniging Vitesse nemen van bijna alle eredivisieclubs twee supporters plaats in het uitvak uit protest tegen de huidige regeling en met de oproep aan de KNVB en clubs om betere afspraken te maken over de kaartverdeling. De supporters gaan gekleed in het shirt van hun eigen club en tonen een spandoek waarop onder meer de logo’s van alle clubs staan afgebeeld. Supporterscollectief Nederland steunt de actie voor een eerlijke Supercup en is ook in het uitvak aanwezig.

De actie is een mooi teken van solidariteit tussen supporters van verschillende clubs en daarmee een goed begin van 2017-2018. De KNVB heeft al aangegeven de huidige gang van zaken te betreuren en na de zomer in gesprek te gaan met Supporterscollectief Nederland over een betere regeling voor de Supercup van volgend jaar en de seizoenen daarna. Streven is daarbij om te zorgen voor voldoende kaarten voor beide partijen en een zo vol mogelijk stadion.

De aanvangstijden die tv-zender Fox oplegt aan clubs in met name de eredivisie zijn het grootste pijnpunt voor supporters in het voorlopige competitieschema 2017-2018 dat de KNVB gisteravond presenteerde. De zender weigerde een verzoek van de KNVB om doordeweeks alleen om 19:45 en 20:45 uur te spelen. Supporterscollectief Nederland gaat samen met de KNVB in gesprek met Fox in een poging de speeltijden supportersvriendelijker te maken. De clubs hebben de speeltijden in hun contract met de zender zo afgesproken in ruil voor meer inkomsten, maar zijn uiteraard ook gebaat bij een (sfeer)vol stadion en dus prettige speeltijden.

In de drie doordeweekse speelrondes in de eredivisie beginnen telkens maar liefst vier wedstrijden om 18:30 uur, een tijdstip dat doordeweeks voor velen niet of nauwelijks haalbaar is – zeker voor uitsupporters. Daarnaast zijn er zeven zaterdagen waarop twee topclubs in actie komen en waarbij daardoor twee duels in plaats van één wedstrijd op dit oncomfortabele tijdstip aftrappen. Dit is hier het geval omdat de zender de topclubs na elkaar wil laten spelen en twee wedstrijden achter elkaar op één zender wil laten zien. Hierdoor is er in deze zeven weekenden maar één duel op het ‘standaardtijdstip’ van 19:45 uur.

Minder restricties
Positieve ontwikkelingen zijn er ook. Het aantal wedstrijden dat om veiligheidsredenen om 12:30 uur (eredivisie) of zondagmiddag (eerste divisie) moet worden gespeeld is net als vorig jaar gedaald, tot respectievelijk drie (FC Utrecht-Ajax en de Rotterdamse uitwedstrijden van Feyenoord) en vijf (drie thuisduels van FC Volendam plus de ontmoetingen tussen De Graafschap en Go Ahead Eagles). Hierdoor is ook de pijn van de 12:30 uur-duels in de eredivisie eerlijker verdeeld, met één of twee thuiswedstrijden per club. Hetzelfde geldt voor de doordeweekse en vrijdagse wedstrijden, al heeft Fox de topclubs voor die laatste dag uitgesloten. De zaterdag als voorkeursdag is in de eredivisie onverminderd populair, waardoor de meeste van de dertien ‘zaterdagclubs’ slechts acht thuiswedstrijden op hun geliefde avond spelen. De zondagclubs Ajax, Feyenoord, FC Groningen, FC Utrecht en Sparta zijn met elf of twaalf thuisduels op hun voorkeursdag beter bedeeld.

Eerste divisie tijdens interlands
In de eerste divisie is nieuw dat er gespeeld wordt op vrijdagen in interlandweekenden. Dit was al langer een wens van supporters en zorgt in dit eredivisieloze weekend hopelijk voor vollere stadions op Nederlands tweede niveau. Om sportieve redenen is ervoor gekozen de reserveteams, met vaak meer (jeugd)internationals dan de andere ploegen, in de interlandweekenden tegen elkaar te laten spelen. Daarnaast start de competitie een week later dan de eredivisie en is de winterstop twee in plaats van drie weken. Wel zijn nog vier maandagse speelrondes nodig om op tijd klaar te zijn voor het WK 2018. Ook hier is de pijn weer zo eerlijk mogelijk verdeeld, met voor bijna alle clubs twee of één thuisduel op maandag.

Reserves blijven problematisch
Het aantal reserveteams in de eerste divisie groeide door de promotie van Jong AZ en de degradatie van Achilles ’29 naar vier. Daarnaast willen meer clubs een reserveteam laten toetreden tot de voetbalpiramide. Supporters hebben meermaals massaal hun afkeer laten blijken van reserveteams in de reguliere competitie. De gesprekken over dit onderwerp gaan dit najaar verder, met als doel om voor de winterstop in elk geval tot aangescherpte regels te komen. Supporterscollectief Nederland zal de stem van de supporters in deze gesprekken uiteraard laten horen.

Het definitieve competitieprogramma wordt waarschijnlijk vrijdag bekendgemaakt. De ervaring leert dat deze nauwelijks anders is dan het concept. Clubs en gemeenten kunnen vandaag en morgen nog bezwaar maken tegen het concept, waarna de definitieve versie gemaakt wordt.

De combiregelingen naar uitwedstrijden in de eredivisie zijn afgelopen seizoen flink versoepeld, zo blijkt uit onderzoek van Supporterscollectief Nederland. Vooral het omwisselpunt onderweg bij een autocombi verviel in veel gevallen ten gunste van omwisselen bij het uitvak. Het aantal wedstrijden met geheel vrij vervoer steeg licht, maar is wel het hoogst in de vier seizoenen dat de regelingen nu bijgehouden worden. Mede door de versoepeling steeg het gemiddeld aantal uitsupporters dit seizoen met 11 procent naar 365, het hoogste aantal in de zes seizoenen dat de aantallen nu bijgehouden worden. Bijna elke club neemt meer uitsupporters mee dan een jaar eerder. Supporterscollectief Nederland is blij met de ontwikkelingen, die een mooie eerste stap vormen op weg naar toegankelijk, gastvrij en veilig voetbal in 2020.

De cijfers laten echter ook zien dat we er nog lang niet zijn. Nog altijd geldt bij maar liefst 81 procent van de wedstrijden in de eredivisie een vervoersbeperking. Het aantal buscombi’s bleef daarbij gelijk, al was dat een halvering ten opzichte van de twee seizoenen daarvoor. Toch zien we nog veel combi’s die zijn opgelegd uit angst, praktische overwegingen of naar aanleiding van incidenten die niets met de vervoersregeling of zelfs de club in kwestie te maken hebben. Praktische overwegingen en angst zijn vaak ook reden om niet geheel vrij vervoer toe te staan, maar supporters te verplichten met de auto te komen. Punt van zorg zijn ook de toenemende betuttelende maatregelen als een verbod op minibusjes of een alcoholverbod op de parkeerplaats bij het uitvak. Positief is dan weer dat in steeds meer uitvakken tijdens de wedstrijd alcohol wordt geschonken.

Eerste divisie
Van de eerste divisie zijn geen cijfers bekend, maar het algemene beeld is hier dat vooral grotere clubs veel last hebben van buitenproportionele restricties. Daar wordt dan vaak ook direct gegrepen naar het zwaarste middel, de buscombi, in plaats van de in de eredivisie alomtegenwoordige autocombi. Aan de andere kant hebben veel kleine clubs vaak geheel vrij vervoer. Het gaat hierbij vaak om slechts enkele tientallen uitsupporters. De grotere clubs nemen gemiddeld zo’n 200 mee, mede omdat veel uitvakken slechts een paar honderd plekken hebben.

Cijfers
Hieronder meer inzicht in de vervoersregelingen, die ook per uitreizende club en ontvangende stad sterk verschillen. Klik op de afbeelding voor een beter beeld.

Legenda:
Zwart=verbod
Bruin=bus- of treincombi (inclusief opstappunt onderweg)
Oranje=autocombi met omwisselpunt onderweg (buiten speelstad)
Geel=autocombi met omwissel bij het uitvak (openbaar vervoer en soms ook bezoek binnenstad verboden)
Groen=vrij vervoer

Vervoersregelingen seizoen 2016-2017

Ontwikkeling vervoersregelingen sinds 2013-2014 (in absolute aantallen, op een totaal van 306 eredivisiewedstrijden)

Vervoersregelingen per uitreizende club

Vervoersregelingen per ontvangende gemeente

Aantallen uitsupporters per club 2016-2017

Ontwikkeling gemiddeld aantal uitsupporters eredivisie sinds 2011-2012

De achttien eredivisieclubs hebben woensdag in Zeist een nieuwe competitieopzet verworpen. Tien clubs waren bij voorbaat tegen veranderingen, waardoor het niet tot een officiële stemming kwam. Een vijfzesde meerderheid van vijftien clubs is noodzakelijk om hervormingen door te voeren. Alles blijft hierdoor zoals het nu is. Supporterscollectief Nederland is blij met de uitkomst en blijft uiteraard nauw betrokken bij eventuele verdere ontwikkelingen op dit gebied. Supporters lieten eerder massaal hun voorkeur blijken voor een reguliere competitie. Daarnaast zien supporters graag verruiming van de degradatieregeling, terwijl ze kunstgras en reserveteams het liefst zien verdwijnen. De clubs die tegen waren zijn Feyenoord, FC Groningen, Heracles Almelo, ADO Den Haag, Excelsior, Willem II, Sparta, NEC, Roda JC en Go Ahead Eagles. De andere clubs stonden open voor verandering, maar wilden wel eerst de voorwaarden uitgewerkt zien. Zover kwam het niet.

Bij de stemming van woensdag was nog één model over dat voortkwam uit de gesprekken die het afgelopen seizoen met allerlei betrokkenen zijn gevoerd. Een eredivisie van zestien clubs en een kampioenspoule van zes die uit en thuis tegen elkaar speelt zou veel meer inkomsten moeten genereren en daarmee ook gelijkmatiger verdeling van tv-gelden mogelijk maken. Behalve de gelijkmatiger verdeling van tv-gelden kon deze variant niet op waardering van supporters rekenen, vooral vanwege de onrechtvaardigheid en het minder interessant maken van de competitie tot pakweg maart. Lang zag het er naar uit dat er onder clubs wel draagvlak was, maar nadat afgelopen weken twee topclubs afhaakten werd hervorming onhaalbaar. De clubs vreesden met name een te druk einde van de competitie, die in de nieuwe opzet sowieso al zes extra wedstrijden zou gaan tellen. Ook supporters gaven eerder al aan niet per se meer wedstrijden te willen. Veel clubs aan de onderkant van de eredivisie waren daarnaast tegen inkrimping van de competitie.

De eredivisieclubs geven nu prioriteit aan hervorming van de bestuursstructuur van de KNVB, waar directeur Gijs de Jong nog altijd niet formeel benoemd is. De play-offs om Europees voetbal en verruiming van de degradatieregeling zijn dan onderwerpen van gesprek. Met name bij topclubs is de wens tevens om kunstgras te verbieden. Daarnaast blijft er ook onder de clubs weerstand bestaan tegen de deelname van reserveteams in de voetbalpiramide. Omdat de eredivisie hetzelfde blijft, was er woensdag tot de teleurstelling van de clubs uit de eerste divisie geen reden om over hervormingen op het tweede niveau te praten. Veranderingen daar waren namelijk grotendeels afhankelijk van een herverdeling van geld, het al dan niet meedoen van reserveteams en een ruimere promotieregeling naar de eredivisie.

Eerste divisie
Supporterscollectief Nederland is ondertussen ook betrokken bij gesprekken over de eerste, tweede en derde divisie. Hierbij gaat het met name over licentie-eisen, doorstroming en reserveteams. Hierbij hebben we aangegeven reserveteams het liefst te zien verdwijnen en anders in elk geval vaste selecties te verplichten. Een eerste divisie van achttien clubs zou de voorkeur verdienen, met bovendien een ruimere degradatieregeling richting tweede divisie. Voorwaarde is wel dat ‘parachute payments’ beschikbaar zijn, zodat degradatie een sportieve maar geen financiële ramp hoeft te zijn. Licentie-eisen met betrekking tot aantallen contractspelers of tribunes met aantallen zitplaatsen zouden zoveel mogelijk losgelaten moeten worden, waarbij de regels uiteraard wel voor alle clubs in de competitie gelijk moeten zijn.