Terugblik Supporterscongres 2026: samen werken aan normalisatie en een sterker supportersgeluid
Afgelopen zaterdag organiseerde Supporterscollectief Nederland het jaarlijkse Supporterscongres in het supportershome van FC Utrecht, gevestigd in Stadion Galgenwaard, waar supportersvertegenwoordigers uit het hele land samenkwamen. Onder leiding van dagvoorzitter Sjoerd Mossou stond de dag in het teken van één centrale vraag: hoe brengen we het Nederlandse voetbal terug naar een situatie waarin supporters weer vanzelfsprekend onderdeel zijn van het spel?
Van probleemdenken naar normalisatie
Voorzitter Frank Kriellaars opende het congres met een duidelijke boodschap: voetbal is van iedereen, en supporters horen daarin centraal te staan. Toch zien we dat beleid rondom supporters zich de afgelopen jaren te vaak heeft ontwikkeld vanuit risicodenken en incidenten. Daarom zet Supporterscollectief Nederland nadrukkelijk in op een roadmap richting normalisatie van uitsupporters. Niet als ideaalbeeld, maar als noodzakelijke stap om het voetbal weer toegankelijk, levendig en verbindend te maken. Het huidige systeem, waarin beperkingen en wantrouwen leidend zijn, blijkt simpelweg niet houdbaar.
Een belangrijk onderdeel van deze beweging is het bewaken van de privacy van de gewone supporter. SCN is dan ook tegen het koppelen van een ID aan de aankoop van een toegangskaart. Niet vanuit principe alleen, maar omdat de maatregel op meerdere vlakken tekortschiet: het is onduidelijk welk concreet probleem hiermee daadwerkelijk wordt opgelost, het verhoogt de drempel voor mensen die (voor het eerst) een wedstrijd willen bezoeken, en het brengt onvermijdelijk risico’s met zich mee rondom dataopslag en mogelijke datalekken.
Stop collectieve straffen: draagvlak ontbreekt volledig
Een belangrijk thema was de recente actie ‘Stop collectieve straffen’, toegelicht door bestuurslid Irene Kramer. De boodschap vanuit supporters is helder en eensgezind: collectieve straffen missen legitimiteit en werken averechts. Wat opviel tijdens het congres is dat dit standpunt breed gedeeld wordt, ook in de zaal. De roep om een individuele aanpak van wangedrag is geen niche-standpunt meer, maar een breed gedragen uitgangspunt onder supporters. Daarmee ontstaat ook een duidelijke opdracht richting clubs, KNVB en beleidsmakers: als er consensus is over het probleem, waarom blijft beleid dan achter?
Dialoog als fundament, geen bijzaak
Een terugkerend element gedurende de dag was de onderlinge dialoog tussen supporters van verschillende clubs. Waar deze groepen normaal gesproken tegenover elkaar staan, ontstonden er nu open en constructieve gesprekken, zonder de gebruikelijke barrières. Tegelijkertijd was er ook ruimte voor zelfreflectie. Vanuit de zaal werd benoemd dat supporters ook zelf verantwoordelijkheid moeten dragen: bepaald gedrag biedt in de praktijk nog te vaak aanleiding voor maatregelen. Die erkenning maakt het gesprek geloofwaardiger, maar legt ook een duidelijke lat voor de eigen achterban.
Bestuurders in de spagaat
Tijdens een interactieve sessie met clubdirecteuren Wilco van Schaik, Jan Willem van Dop en Rob Toussaint werd duidelijk hoe complex de bestuurlijke realiteit is. Directeuren bevinden zich vaak in een spagaat tussen veiligheidseisen, publieke opinie en de wens om supporters ruimte te geven. Tegelijkertijd werd impliciet erkend dat de huidige balans doorslaat naar restrictie.
Ook was er veel openheid in het gesprek. Zo gaf Rob Toussaint aan dat Heracles Almelo een fout heeft gemaakt met de plaatsing van de lexaanwand in het uitvak. Deze maatregel zal na dit seizoen worden teruggedraaid. Dat soort erkenning laat zien dat beleid niet statisch is, maar kan worden bijgesteld wanneer het draagvlak ontbreekt of de uitwerking niet werkt zoals bedoeld.
Ook de nuance in het debat rondom veiligheid en politie-inzet viel op. De feitelijke cijfers laten zien dat voetbalwedstrijden een relatief klein aandeel (0,25%) hebben in de totale politie-inzet. Dat roept de vraag op of de beeldvorming rond voetbal en veiligheid nog in verhouding staat tot de werkelijkheid.
Competitieplanning: systeem onder druk
Timo Reessink (hoofd competitieplanner KNVB) gaf inzicht in de complexiteit van de competitieplanning. De hoeveelheid belangen, van veiligheid tot commerciële rechten en Europese verplichtingen, maakt het vrijwel onmogelijk om een volledig supportersvriendelijk programma te creëren. Dat schuurde in de zaal. Want als uitkomst structureel leidt tot ongunstige speeltijden voor supporters, dan is de vraag gerechtvaardigd of het systeem nog in balans is. Tegelijkertijd werd ook duidelijk dat er ruimte is voor aanpassing. Nu alle Nederlandse clubs zijn uitgeschakeld in Europa, zet de KNVB zich in om de voorlaatste speelronde te vervroegen naar 14:30 uur, in plaats van het eerder geplande tijdstip van 16:45 uur.
Van gedeeld belang naar gezamenlijke actie
Wat dit congres vooral duidelijk maakt, is dat er een groeiend gedeeld besef is: de toekomst van het voetbal vraagt om een andere benadering van supporters.
- Uitsupporters zijn geen risico, maar een essentieel onderdeel van de voetbalcultuur
- Gedrag moet individueel worden aangepakt, niet collectief
- Dialoog is geen instrument, maar de basis
- Toegankelijkheid en betaalbaarheid zijn randvoorwaarden
De uitdaging ligt nu niet meer in het formuleren van deze uitgangspunten, maar in het daadwerkelijk doorvoeren ervan. De volgende stap ligt bij alle betrokken partijen: de bereidheid om deze lijn door te trekken naar beleid en praktijk. Vanuit Supporterscollectief Nederland willen wij daarbij nadrukkelijk de dialoog opzoeken met de KNVB. Niet door over elkaar te praten, maar juist met elkaar om gezamenlijk te werken aan oplossingen die recht doen aan de supportersbeleving.