De KNVB heeft bekendgemaakt dat het aantal zware incidenten en stadionverboden in het betaalde voetbal het afgelopen seizoen aanzienlijk is gedaald. Waar vorig jaar nog ruim elfhonderd stadionverboden werden opgelegd, waren dat er dit seizoen 824. Ook het aantal gevallen van openbare geweldpleging nam af: van 176 naar 108. Dat zijn cijfers die laten zien dat het Nederlandse voetbal op de goede weg is – en dat gezamenlijke inspanningen van clubs, supporters en bond vruchten beginnen af te werpen.

Het Supporterscollectief Nederland ziet in deze cijfers een bevestiging dat investeren in dialoog loont. Het is het resultaat van luisteren, overleggen en samen zoeken naar oplossingen in plaats van te reageren met alleen restricties. Minder incidenten betekenen niet alleen meer veiligheid, maar ook meer vertrouwen – en dat vertrouwen is precies wat nodig is om het Nederlandse voetbal verder vooruit te helpen.

Tegelijk biedt deze ontwikkeling perspectief om door te bouwen. Als het aantal incidenten daalt, ontstaat er ruimte om supporters opnieuw meer vrijheid te geven: met betere vervoersregelingen, toegankelijkere kaartverkoop en meer mogelijkheden voor uitsupporters om hun ploeg te volgen. Wanneer veiligheid en vertrouwen hand in hand gaan, kan ook de beleving groeien.

Voorzitter Frank Kriellaars is blij met de door de KNVB gepresenteerde cijfers. “Deze bevindingen onderschrijven het veilige en positieve gevoel van voetbalsupporters in het stadion. Nu is het van belang om dit beeld verder te verspreiden en het gevoel van veiligheid rond wedstrijden te verhogen.”

Met liefst 15 lege uitvakken in de Eredivisie en 12 in de Eerste Divisie bleef in seizoen 2024-2025 een recordaantal uitvakken leeg. Soms is dit een straf die is opgelegd door de tuchtcommissie van de KNVB maar steeds vaker zijn het gemeenten die als straf of zelfs preventief naar dit ultieme middel grijpen. De drempel om zware beperkingen op te leggen aan voetbalsupporters lijkt steeds lager te worden.

We zien een trend van collectief straffen waarbij een hele groep verantwoordelijk wordt gesteld voor de daden van een individueel persoon, zelfs als er aantoonbaar geen directe relatie is met de dader of daders. Een vorm van straffen die alleen wordt toegepast op voetbalsupporters en die het verdient om te worden bestreden.

Supporterscollectief Nederland roept daarom op tot een andere benadering, waarbij de aanpak zich richt op de overgrote meerderheid goedwillende supporters. Hierbij moet het scheiden van uit- en thuissupporters buiten het stadion geen doel op zich meer zijn. Integendeel. Door bewust te kiezen voor menging van supporters buiten het stadion zal er sprake zijn van acceptatie in plaats van haat.

Niet scheiden maar mengen

In veel andere landen is menging al normaal en ook in Nederland komen supporters van verschillende clubs elkaar zonder problemen tegen op bijvoorbeeld stations en rond stadions bij de schaarse wedstrijden zonder restricties. Ook de bekerfinale is jaarlijks een mooi voorbeeld van een wedstrijd waarbij grote groepen supporters van beide clubs zonder problemen door elkaar heen naar het stadion lopen – ondanks alle vervoersrestricties die ook hier weer alle bezoekers hinderen.

De Nederlandse aanpak om supporters te scheiden heeft gezorgd voor polarisatie en het vergroten van de verschillen, terwijl het omgekeerde nodig is. Door af te stappen van generieke maatregelen die vooral supporters treffen voor wie de maatregelen niet nodig zijn, kan de aanpak zich richten op risicogroepen. De gemiddelde supporter kan hierdoor op een prettiger manier naar het stadion. Dit zorgt voor een hoger veiligheidsgevoel en zal leiden tot minder incidenten en minder inzet van politie.

Verandering kost tijd en dat zal hierbij niet anders zijn. Gemeenten, clubs maar ook zeker supporters zullen moeten wennen aan meer vrijheid en verantwoordelijkheid voor stadionbezoekers. Supporterscollectief Nederland heeft daarom een zogeheten roadmap gemaakt waarin een aantal stappen beschreven staat die genomen kunnen worden om deze cultuurverandering te bewerkstelligen. We zien deze roadmap als een leidraad om zowel op landelijk als lokaal niveau het gesprek aan te gaan met gemeente, clubs, de KNVB en de politie over de behandeling van supporters. Alle partijen onderschrijven het streven naar gastvrijheid en normale behandeling van supporters. Het is de hoogste tijd om die ambitie waar te maken.

Seizoen 2025-2026 als eerste stap

Het seizoen 2024-2025 telde een recordaantal lege uitvakken en een onveranderd hoog aantal restricties. Minder dan 10 procent van de wedstrijden in de eredivisie was voor uitsupporters zonder restricties te bezoeken. Laten we het seizoen 2025-2026 gebruiken om een eerste stap in de andere richting te zetten.

Bijlage: Roadmap normalisatie uitsupporters

Met ingang van seizoen 2025/26 wordt de periode waarin een supporter tijdens een lopend onderzoek of voorproces geen toegang had tot het stadion, meegewogen bij het opleggen van stadionverboden in het betaald voetbal. Tot nu toe telde deze periode niet mee, waardoor supporters soms maandenlang in afwachting waren van een oordeel, waarna een verbod hier nog achteraan kwam. Dit zorgde voor onvrede onder supporters, omdat ze langer werden gestraft dan nodig. Supporterscollectief Nederland juicht de wijziging toe, omdat stadionverboden hiermee proportioneler worden. De wijziging komt mede dankzij inzet van de SLO Kerngroep.

Wat verandert er?

Met ingang van het nieuwe seizoen zal de KNVB bij het bepalen van de duur van een stadionverbod rekening houden met de periode waarin een supporter feitelijk al de toegang tot het stadion is ontzegd tijdens een voorproces. Dit gebeurt uiteraard alleen wanneer er aantoonbaar sprake was van een beperking op initiatief van de club of lokale overheid. De KNVB blijft verantwoordelijk voor het opleggen van stadionverboden, maar zal in de sanctieprocedure voortaan expliciet verwijzen naar de periode van feitelijke uitsluiting.

Meer proportionaliteit en transparantie

Deze beleidswijziging sluit aan bij de gezamenlijke ambitie van de KNVB en Supporterscollectief Nederland om te komen tot een eerlijker, transparanter en meer proportioneel sanctiebeleid. Het meetellen van het voorproces draagt eraan bij dat supporters niet zwaarder worden gestraft dan is vastgelegd in de richtlijnen termijn stadionverbod.